PDA

View Full Version : Mẹ vắng nhà



IloveXiaoMing
04-09-2009, 02:33 PM
http://img35.imageshack.us/img35/9520/96566773.png

Mẹ Vắng Nhà (1979)

Đạo diễn: Nguyễn Khánh Dư
Diễn viên:
Ngọc Thu - vai Người mẹ
...

Dựa theo truyện của nhà văn Nguyễn Thi - Xí nghiệp phim truyện Việt Nam sản xuất năm 1979, giải Bông sen Vàng tại Liên hoan phim quốc gia năm 1980, giải Lọ hoa pha lê tại Liên hoan phim quốc tế Các-lô-vy Va-ry năm 1981, lại là một thành công nữa của Nguyễn Khánh Dư.

Mẹ Vắng Nhà, bộ phim đen trắng, dài 9 cuốn, người xem lại cảm thấy như có hơi gió miền miệt vườn của dòng sông Cửu Long thổi về, với mảnh vườn quê nghèo, cây cầu khỉ, con mương, tàu dừa… Cảnh phim chỉ là nhà tranh vách đất. Mẹ vắng nhà để đi chợ ư ?. Không, mẹ đi dánh giặc, tải lương, tải đạn cho bộ đội, để khi chiều về, quần áo vấy bùn, ôm lấy đàn con tíu tít vây quanh. Còn ban ngày, mấy chị em tha thẩn bên hầm tránh đạn, bầy cho nhau học chữ, chơi các trò chơi để chiều đến, cu Hiển, đứa út ít bỗng nhớ mẹ. Thế là con chị lại dỗ em bằng trò chơi. Mẹ về, nó trèo lên cây, nói vọng xuống : “Mẹ về kia rồi”. Cu Hiển nheo mắt nhìn lên : “Sao lâu vậy”. Con chị lại nói vọng xuống : “Còn qua cầu em ạ”. Trò chơi dạy học, cái mẹt thủng quệt một chữ A bằng vôi, rồi cu Hiển lâu quá không thấy mẹ về, tè luôn vào đống đồ chơi của đứa chị bày ra dỗ em, rồi bắp ngô, củ khoai mì chia nhau lúc đói lòng thấy được bản lĩnh tự lập của con trẻ Việt Nam để mẹ yên tâm đi tải lương, tải đạn, càng thấy khí phách anh hùng của dân tộc vào cả tâm hồn trẻ thơ, vào cả tấm lòng người mẹ trẻ. Trường đoạn cuối về giấc mơ được quay khá cầu kỳ : Con bò cháy thui, cô giáo cầm bó hoa, bọn trẻ tung tăng đến trường, đàn chim bay lượn…
Cái hay của phim là sự giản dị. Cái giản dị mà ông thường mong muốn là nói được với người xem những điều ngân vang, mà bọn trẻ của phim đâu có mơ như vậy. Các em chỉ mong có mẹ về, mong đi học thật ở trường có tấm bảng đen chứ không phải cái mẹt rách có chữ A như chị nó chơi trò đi học. Niềm mong ước tuy giản dị nhưng cũng thật lớn lao, vì vậy nó cảm động lòng người gần với mảnh đất, con người miền Nam hơn, khi nghĩ tới bao hy sinh để có ngày chiến thắng, như thấy bùn phù sa của dòng sông Tiền, sông Hậu còn đọng trong nỗi nhọc nhằn của biết bao bà mẹ trẻ, các em thơ.
Theo Trung tâm nghiên cứu và lưu trữ điện ảnh TP.HCM

Câu chuyện kể về những đứa con của người mẹ miền Nam đang đi chiến đấu. Chúng ở nhà, lo cho nhau, chơi với nhau, cãi lộn nhau và ngóng mẹ trở về. Nắng đứng ngọn, gió ngoài sông Hậu thổi vào lồng lộng. Con chị cả tên là Bé leo lên ngọn dừa và dòm ra xa, nó chờ nghe tiếng súng nổ. Bốn đứa em đứng dưới ngóng tin chị. Thằng Hiển thì cởi truồng. Con Anh leo lên cây bình bát. Con Thanh ráng sức bồng thằng em út. Bọn trẻ chờ tiếng súng nơi mặt trận của má và các cô. Cả 4 đứa đều ríu ran: “Thấy má không chị Hai? Mẹ sắp về heng chị Hai? Thấy má rồi heng chị Hai? Chị Hai không nói mừ…”.
Vậy là con Bé hình dung ra nó nhìn thấy má, má cầm cờ, má bắn đùng… Rồi lũ trẻ dạy đánh vần: I mờ im, tờ im tim huyền tìm, mờ y my ngã Mỹ, mờ a ma huyền mà, đờ anh đanh sắc đánh… Tìm Mỹ mà đánh tìm ngụy mà diệt…”

Câu chuyện không dài, nhưng sinh động, hóm hỉnh, náo nhiệt, nhân vật nào ra nhân vật ấy. Một con Bé ra dáng đàn chị, đảm đang, tháo vát. Con Anh đanh đá, đành hanh. Con Thanh hiền lành, chịu khó. Thằng cu Hiển lí lắc, hồn nhiên, tranh giành má với con Anh. Những nhân vật ấy giờ hiển hiện qua ngòi bút của nữ họa sĩ Chihiro Iwasaki. Ngây thơ, trong sáng, hồn nhiên đến thắt lòng.
Không xuất hiện, nhưng lửa khói chiến tranh vẫn vẩn vơ. Người mẹ vẫn chỉ xuất hiện trong câu chuyện, trong tiếng gọi, trong tiếng hát của bọn trẻ. Chị vẫn không có ở bên lũ trẻ vì chị đang cầm súng để chiến đấu, mong các con chị được sống yên bình. Tất cả những nhân vật này đều có thật. Chị Nguyễn Thị Út, người mẹ thường xuyên ra mặt trận chiến đấu, vắng nhà là người anh hùng của Mặt trận dân tộc giải phóng.
Theo VTV,

Lỡ tay ấn phím enter mà chưa có tư liệu gì cả, xin lỗi mọi người, mình đang "chữa cháy" :((

heaki_loveyunho
10-09-2009, 09:56 AM
:))

Phim này tớ xem 3 lần, nần nào cũng ấn tượng với mấy đứa nhóc :x

Đóng đạt thế. Phim từ ngày xửa ngày xưa mà hay thế. cái thằng út đó :)) Cứ cởi truồng chạy lung tung mà dễ thương kinh khủng :x

Giọng miền nam trong phim cũng hay lắm :x

tawanana
12-09-2009, 02:03 PM
Đạo diễn Nguyễn Khánh Dư

Nghệ sĩ nhân dân Nguyễn Khánh Dư quê ở Cao Bằng, ông về làm việc điện ảnh ở Việt Bắc - Đồi Cọ thời kháng chiến chống Pháp. Kể từ năm 1954, Nguyễn Khánh Dư bắt đầu cầm máy quay, tới khi buông máy quay sang làm đạo diễn là 20 năm. Ông liên tục quay các phim truyện : Một Ngày Đầu Thu, Chị Tư Hậu, Ga, Người Chiến Sĩ Trẻ, Độ Dốc, Hai Bà Mẹ, Đất Dừa… Bộ phim Hai Bà Mẹ được Liên hoan phim quốc gia tặng giải quay phim cho Nguyễn Khánh Dư vào năm 1977.

Sau 1975, Nguyễn Khánh Dư bước vào làm đạo diễn. Hình như ông tìm đến nghề đạo diễn với những tác phẩm văn học đã chín trong ông. Một loạt phim của ông đều bắt nguồn từ tác phẩm văn học như : Đứa Con Nuôi theo truyện của nhà văn Nguyễn Khải, Những Đứa Con theo truyện của nhà văn Nguyễn Kiên, Mẹ Vắng Nhà theo truyện của nhà văn Nguyễn Thi. Đứa Con Nuôi (Xí nghiệp phim truyện Việt Nam sản xuất năm 1976) là sự sát hạch đối với Nguyễn Khánh Dư qua bộ phim đầu tay của mình. Ông nói vui :” Đối với nhà văn Nguyễn Khải, nó là con đẻ, còn đối với tôi nó là con nuôi, nhưng phải nuôi với tấm lòng của mình”. Câu chuyện giản dị xảy ra tại một nông trường ở Điện Biên. Có một cô bé gái khoảng lên 10, sống cô đơn phải đi làm thuê kiếm sống. Có gia đình anh cán bộ vì thương cảm đưa em về nuôi. Em sống bất hạnh nên nghi ngờ lòng tốt của mọi người. Nhưng sự chân thành của gia đình anh cán bộ đã cảm hóa em. Dần dần em thấy ra tấm lòng tốt đó, và trong em nhen nhúm lên niềm hạnh phúc, tin yêu mọi người, tin yêu cuộc sống. Ở phim đầu tay, đã hé mở một cách thể hiện riêng của Nguyễn Khánh Dư, không ồn ào phát triển bề nổi mà thường lắng vào phía bên trong. Ông đến bằng tấm lòng, tấm lòng của con người với con người nhất là đối với các em thơ, những mảnh đời bất hạnh sau chiến tranh. Nhưng để làm rõ chủ đề trên, đạo diễn đã thể hiện nhân vật Tâm hơi già trước tuổi gợi cho người xem cảm giác em nói hộ tác giả, chứ không phải từ bản thân em. Hoặc thêm cảnh em giặt quần áo ở suối, lỡ tay để trôi áo, vì sợ quá em bỏ trốn trong đêm mưa khiến cả nhà phải đi tìm, cũng là những tình tiết gượng gạo mà ở truyện không có.

Sau đó, Nguyễn Khánh Dư tìm đến với truyện ngắn của nhà văn Nguyễn Kiên, do nhà văn Vũ Lê Mai chuyển thành kịch bản mang tên Những Đứa Con. Từ phim đầu tay đến phim này, chỉ một năm sau - năm 1977 - Nguyễn Khánh Dư đã bộc lộ rõ hơn phong cách của mình, có sức lay động người xem qua mô tả chiều sâu nhân vật. Câu chuyện về một cô giáo bụng mang dạ chửa, đi tới nhà hộ sinh, nhưng không kịp, cô phải dừng lại nhờ sự giúp đỡ của một gia đình ở xóm vắng ven sông. Chủ nhà cũng là một chị có chồng đi bộ đội, không kiêng tục “sinh dữ”, đã tận lòng cưu mang cô giáo được mẹ tròn con vuông. Chị chủ nhà ấy sống cùng ông bố chồng và đứa con gái bị câm. Vì khi tuổi thơ, em đã chứng kiến cảnh giặc đốt làng, hãm hiếm dân lành, quá sợ, em thét ngất lên và bị câm từ dạo ấy. Tiếng khóc oa oa chào đời của cháu bé sơ sinh khiến mắt em bừng sáng, rồi đột nhiên cất lên tiếng nói : Bé !. Ở phim này, nó vượt ra ngoài cách làm với tuyến đường dây, với thắt nút, mở nút câu chuyện. Cái chính là nó tạo niềm xúc động lắng vào bên trong. Cái hay của nghệ thuật là sự cảm nhận bằng tâm hồn chứ không nhất thiết là sự phân tích lý lẽ. Vó bè, đầm sen, cánh cò, be rượu… cùng với tấm lòng đôn hậu của người ông, bà mẹ, cô giáo… những người gánh chịu nhiều mất mát trong chiến tranh, rồi bé gái với sự câm lặng oan trái, tất cả tạo nên một nỗi niềm, gây sự xúc động ấm áp mà yêu thương. Không hẳn ở phim là sự trọn vẹn. Nguyễn Khánh Dư thiên về cách liên tưởng, gợi ý tới người xem, nhưng ông còn lúng túng khi cần trực diện miêu tả. Cảnh đau đẻ của cô giáo còn kéo dài, cũng như cảnh địch tàn sát dân làng cùng với sự trần trụi của nó khiến người xem cảm thấy lạc lõng trong phong cách Nguyễn Khánh Dư. Ngay cả tiếng hát bài Quê Em của chị chủ nhà cũng văn công quá. Tiếng hát mộc, thậm chí ngập ngừng nữa, có lẽ hợp với nỗi niềm nhân vật, với cảnh trí đầm sen, vó bè hơn.

Đến Mẹ Vắng Nhà, theo truyện của nhà văn Nguyễn Thi - Xí nghiệp phim truyện Việt Nam sản xuất năm 1979, giải Bông sen Vàng tại Liên hoan phim quốc gia năm 1980, giải Lọ hoa pha lê tại Liên hoan phim quốc tế Các-lô-vy Va-ry năm 1981, lại là một thành công nữa của Nguyễn Khánh Dư. Mẹ Vắng Nhà, bộ phim đen trắng, dài 9 cuốn, người xem lại cảm thấy như có hơi gió miền miệt vườn của dòng sông Cửu Long thổi về, với mảnh vườn quê nghèo, cây cầu khỉ, con mương, tàu dừa… Cảnh phim chỉ là nhà tranh vách đất. Mẹ vắng nhà để đi chợ ư ?. Không, mẹ đi dánh giặc, tải lương, tải đạn cho bộ đội, để khi chiều về, quần áo vấy bùn, ôm lấy đàn con tíu tít vây quanh. Còn ban ngày, mấy chị em tha thẩn bên hầm tránh đạn, bầy cho nhau học chữ, chơi các trò chơi để chiều đến, cu Hiển, đứa út ít bỗng nhớ mẹ. Thế là con chị lại dỗ em bằng trò chơi. Mẹ về, nó trèo lên cây, nói vọng xuống : “Mẹ về kia rồi”. Cu Hiển nheo mắt nhìn lên : “Sao lâu vậy”. Con chị lại nói vọng xuống : “Còn qua cầu em ạ”. Trò chơi dạy học, cái mẹt thủng quệt một chữ A bằng vôi, rồi cu Hiển lâu quá không thấy mẹ về, tè luôn vào đống đồ chơi của đứa chị bày ra dỗ em, rồi bắp ngô, củ khoai mì chia nhau lúc đói lòng thấy được bản lĩnh tự lập của con trẻ Việt Nam để mẹ yên tâm đi tải lương, tải đạn, càng thấy khí phách anh hùng của dân tộc vào cả tâm hồn trẻ thơ, vào cả tấm lòng người mẹ trẻ. Trường đoạn cuối về giấc mơ được quay khá cầu kỳ : Con bò cháy thui, cô giáo cầm bó hoa, bọn trẻ tung tăng đến trường, đàn chim bay lượn… Cái hay của phim là sự giản dị. Cái giản dị mà ông thường mong muốn là nói được với người xem những điều ngân vang, mà bọn trẻ của phim đâu có mơ như vậy. Các em chỉ mong có mẹ về, mong đi học thật ở trường có tấm bảng đen chứ không phải cái mẹt rách có chữ A như chị nó chơi trò đi học. Niềm mong ước tuy giản dị nhưng cũng thật lớn lao, vì vậy nó cảm động lòng người gần với mảnh đất, con người miền Nam hơn, khi nghĩ tới bao hy sinh để có ngày chiến thắng, như thấy bùn phù sa của dòng sông Tiền, sông Hậu còn đọng trong nỗi nhọc nhằn của biết bao bà mẹ trẻ, các em thơ.

Nguyễn Khánh Dư lại đến với những suy tư, trăn trở trong Đàn Chim Trở Về. Đó là nỗi lòng của ông lão khắc tranh, tới Mơ lớn rồi Mơ bé. Lại tiếng vó bè kẽo kẹt của cô gái xóm giềng… Tất cả như nét chấm phá về nỗi dang dở của cuộc đời Mơ lớn chiều chiều ra bờ sông, chờ đợi tiếng còi của con tàu như một ước hẹn không bao giờ đến. Tiếng vó bè kẽo kẹt như tiếng khắc khoải của người vợ chờ ngày về của người chồng. Và ông già ngồi ngắm nhìn những bức tranh dân gian, niềm say mê của ông trong suốt cuộc đời. Ở phim không có xung đột hoặc một cảnh trí lớn nào. Nó chỉ là nỗi niềm chân quê, như cô gái kéo vó bè, đẹp như bức tranh Đức Mẹ. Cô hiện lên trên nền trời xanh ngắt trong tiếng kẽo kẹt như một âm điệu nhẫn nại, đợi chờ. Ông lão bán tranh ngồi ở vườn vắng, ngắm nhìn những bức tranh quê để rồi thẫn thờ chờ mong một điều gì đấy không đến, như Mơ lớn chờ hồi còi lỗi hẹn… Phim gợi tới một sự lắng đọng trong tâm hồn mà ta phải gìn giữ như một nét của bản sắc dân tộc trong cái hỗn mang xanh đỏ sắc màu của những ước hẹn hão huyền. Phim hiu hiu gợi nhớ như chiều chiều ta mong đợi cánh chim trở về. Diễn viên Ngọc Thu rất hợp vai trong phim của đạo diễn Nguyễn Khánh Dư như nhân vật người mẹ trong Mẹ Vắng Nhà, như cô gái kéo vó bè trong Đàn Chim Trở Về. Cô tâm sự : “Đóng phim của đạo diễn Nguyễn Khánh Dư, tôi chỉ như cái bóng, không bao giờ có xiêm y rực rỡ, không bao giờ có lời thoại bóng bẩy”.

Làm phim, ông đi đây, đi đó nhưng vẫn không quên cái thị trấn heo hút mà đôn hậu, cái thị trấn Cao Bằng mà ông đã sống qua tuổi thơ, thiên nhiên miền cao, non nước Cao Bằng đã nhập vào ông. Vì vậy, phim ông thường đề cập tới nỗi cô đơn, hoạn nạn, thói thờ ơ vô trách nhiệm của người đời, nhất là với tuổi thơ. Ông muốn với tới chất bình dị của những con người bình dị. Đó là em thơ thiếu mẹ, chị hàng xóm chờ chồng, ông lão lo cho bức tranh dân gian mai một… Ông có một giọng điệu riêng, giàu chất thơ. Nó là tâm hồn ông, là tiếng xào xạc của cánh cò trên đồng ruộng, là những số phận lam lũ vất vả nhưng ấm áp nghĩa tình. Trong nghệ thuật với tới cái giản dị là khó. Những phim có chất phồn hoa không hợp với ông. Sự chiêm nghiệm cần thời gian lắng đọng. Ông đã có được Những Đứa Con, Mẹ Vắng Nhà với cách làm riêng biệt, nhưng cũng không thể dừng ở đó. Trong những năm đổi mới, ông lại đi tìm một cách làm khác, lại thể nghiệm, tìm tòi những điều mới mẻ. Nhưng, ở những cảnh sang trọng, có câu chuyện chặt chẽ trong bố cục, ông như con chim nhốt trong lồng, dù lồng được sơn son thếp vàng.

Ở phim Cây Xương Rồng Trên Cát, do ông làm đạo diễn, Xí nghiệp phim truyện Việt Nam sản xuất năm 1982, ông cũng muốn đề cập tới những số phận không may mắn trong chiến tranh, chính sách khoan hồng của cách mạng qua ba số phận : Người chiến sĩ cách mạng, tên phản bội và cô gái làng. Cây xương rồng cũng tượng trưng cho sự sống trên vùng cát bỏng. Nhưng phim có sự hạn chế về tâm lý nhân vật, về tính cách cũng như diễn biến xung đột. Tên phản bội vẫn ngang nhiên gây tội ác, hãm hiếp cô gái làng, và tàn bạo hơn, hắn còn tiêm thuốc hòng tiêu diệt sự sinh nở của cô. Cuối phim hắn được tha mạng sống, còn cô gái thì lại ngất đi khi nghe tiếng súng nổ mà cô nhầm tưởng là tiếng súng sát hại tên phản động. Trong cơn hoảng loạn, cô vùng chạy ra bãi biển. Việc lạm dụng cảnh động rồi thủ pháp ào ạt sóng vỗ để miêu tả tâm trạng nhân vật, không phải là thế mạnh của Nguyễn Khánh Dư.

Năm 1991, Nguyễn Khánh Dư làm phim Bọn Trẻ do Hãng phim truyện Việt Nam sản xuất. Phim thể hiện bi kịch trong một gia đình trí thức ở miền Nam. Kịch bản chắp vá qua một số câu chuyện thời sự của cuộc sống đang đổi thay. Trong cơ chế thị trường, Nguyễn Khánh Dư muốn thể nghiệm cách làm mới. Ở phim có cảnh trí sang trọng, có giấc mơ và tiếng súng bắn vào những ước vọng của trẻ thơ.

Một thời đạo diễn Nguyễn Khánh Dư từng là Giám đốc Xưởng phim thiếu nhi của Hãng phim truyện Việt Nam. Ông yêu trẻ thơ, ông muốn hòa vào cuộc sống tuổi thơ để nói tới thân phận cuộc đời. Làm phim về thiếu nhi ông học được sự hồn nhiên, niềm tin yêu vào cuộc sống. Nghệ thuật cần những điều đó. Ông có làm phim thiếu nhi nhưng không hẳn là chỉ dành cho các em mà thôi.


(Nguồn : Trung tâm nghiên cứu và lưu trữ điện ảnh TP.HCM)

IloveXiaoMing
13-09-2009, 03:24 PM
Khi nói về chiến tranh, người ta hình dung ra ngay những mưa bom khói lửa, những người người đứng lên rồi ngả xuống, máu và nước mắt, của nổi đau từ 2 phía. Nhưng trong "Mẹ vắng nhà", đó là tiếng cười vô tư của trẻ nhỏ, là sự mong chờ niềm vui mẹ về, là sự vỗ về của chị cả với những đứa em nhỏ, là ước mơ được thấy con chim bồ câu hòa bình... Những đứa trẻ đó từ khi sinh ra, lớn lên đã quen mùi khói chiến lửa. Chúng vẫn cười trong chiến tranh, vỗ về nhau vượt qua nỗi sợ bom đạn. Chúng đã biết hễ nghe tiếng máy bay là chạy xuống hầm núp, mỗi buổi chiều leo lên đọt dừa ngóng mẹ,... Chúng đã hòa mình vào không gian nặng nề chết chóc của chiến tranh một cách hiển nhiên vốn dĩ mà lẽ ra chúng k phải hứng chịu. Chúng ước mơ được vây quanh cô giáo, học và chơi cùng những chú chim hòa bình... Nhưng chúng vẫn phải sống với thực tại.

Những người lính, những anh hùng, những bà mẹ... đều đang chiến đấu và hy sinh... Trẻ con trong "Mẹ vắng nhà" cũng đang chiến đấu với cảnh mẹ vắng nhà, vượt qua trái tim nhỏ bé sợ sệt để lớn lên trong thời chiến... Ôi trời, chúng là trẻ con cơ mà. Chiến tranh k chỉ trên mặt trận, mà nổi đau của nó đọng lại ngay chính những trẻ thơ. Chiến tranh là như vậy đó!

tawanana
13-09-2009, 05:08 PM
IloveXiaoMing: đây là bộ phim cách mạng mà mình thích nhất, hôm trước cũng định mở topic mà không có nhiều thông tin lắm cám ơn bạn nhiều nha, xem phim mình thích các diễn viên nhí nhất nhân vật em trai của Bé ấy diễn rất vui!

love_joe_jonas_1912
21-01-2010, 06:36 PM
Èo gemcry

Chưa bao giờ dc xem film này cả gemcry

Nhưng thật sự rất thích truyện này gemcry , truyện rất hay :x

hoangdong
21-01-2010, 08:45 PM
Làm Phim Cách Mạng rất gian nan và khổ cực lắm! Khi diễn cũng phải lột tả được cảm xúc của nhân vật. Mình rất thích xem Phim về đề tài cách Mạng.

b_boy_9x
21-01-2010, 09:54 PM
Có bác nào có link download không? Cho mình với. :burn:

thienduongkhongcoai
03-05-2010, 03:53 PM
không biết cô diễn viên chính trong phim này (cô chị cả đó) giờ sao rùi nhỉ