PDA

View Full Version : [ĐD] Nguyễn Thanh Vân



Love7F4ever
18-12-2007, 04:28 PM
Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân và Trái tim bé bỏng



Không ồn ã, gây dư luận mà âm thầm lao động nghệ thuật với niềm say mê thành thật. Bước từng bước rất chậm… nhưng chắc chắn với Giải phim hay nhất Liên hoan Phim (LHP) châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 45, giải đặc biệt của Ban Giám khảo LHP Amiens, Pháp lần thứ 20, giải thưởng lớn của Tổ chức Công giáo quốc tế về điện ảnh và nghe nhìn cho bộ phim Đời cát; Giải đặc biệt của Ban Giám khảo LHP châu Á - Thái Bình Dương cho Người Đàn bà mộng du…


Đó chính là những thành quả mà đạo diễn Thanh Vân đã gặt hái được trong nghệ thuật thứ bảy. Và vừa qua, sau bốn năm im hơi lặng tiếng, anh lại xuất hiện với Trái tim bé bỏng - câu chuyện thương tâm về cuộc sống, số phận của những thanh thiếu niên ở những vùng quê nghèo, luôn khát khao ra thành phố với rất nhiều cạm bẫy để thực hiện ước mơ đổi đời…


Điều gì từ câu chuyện và kịch bản khiến anh bắt tay vào làm bộ phim này?

Ngày ngày đọc báo tôi thấy có rất nhiều câu chuyện kể về những cô gái nghèo hoặc ra thành phố hoặc lấy chồng nước ngoài…Còn trên thế giới là chuyện những cô gái từ Đông Âu sang các nước tư bản giàu có kiếm tiền…Đây là một đề tài có tính thời sự mạnh, tính thông điệp toàn cầu. Số phận của những cô gái đã gây cho tôi nhiều xúc cảm, từ đó tôi quyết định đặt hàng nhà văn Nguyễn Quang Lập viết kịch bản này.

Đây là phim thứ mấy anh hợp tác với nhà văn- nhà biên kịch Nguyễn Quang Lập? Ở tác phẩm của Nguyễn Quang Lập, anh thích nhất điều gì?

Đây là phim thứ hai tôi hợp tác cùng anh Nguyễn Quang Lập. Trong tác phẩm của anh tôi thích nhất yếu tố kiệm lời, phát huy tối đa ngôn ngữ điện ảnh.

Khi xem Trái tim bé bỏng, cảnh đầu tiên hiện lên trước mắt người xem là nhân vật đi trên một triền cát trắng. Điều này làm người ta liên tưởng ngay đến Đời cát - bộ phim trước đây của anh. Vậy hình ảnh “cát trắng” trong phim của anh có ý nghĩa như thế nào?

Đối với tôi, hình ảnh cát thường thể hiện được sự tương phản mạnh mẽ và tối giản. Trong Trái tim bé bỏng, tôi muốn để sự tương phản làm nội dung chính để chuyển tải nội dung, cố gắng thể hiện tối đa sự tương phản trong hình ảnh cũng như trong đời sống tinh thần. Cát phẳng, trắng trơn đối lập hoàn toàn với Sài Gòn cao ốc với những ánh đèn rực rỡ.

Trong Trái tim bé bỏng, cảnh nào khiến anh tâm đắc nhất?

Khi chọn cảnh, tôi phát hiện ra chiếc cột điện ba chân mà các bạn thấy trong phim. Lập tức tôi biến nó làm cổng của cái làng nghèo miền cát trắng, nơi quy tụ nhiều sự tiễn đưa, sự trở về, những cuộc vui chơi của bọn trẻ…Một cảnh nữa mà tôi cũng rất tâm đắc, đó là hình ảnh bến phà Thủ Thiêm. Bến phà này ai cũng biết nhưng đối với tôi nó đạt được hiệu quả hình ảnh quan trọng, bên này bến phà là xóm nghèo tăm tối, nơi ẩn náu của những thân phận nghèo, bất hạnh trong xã hội tương phản mạnh mẽ với bên kia là Sài Gòn đô thị hào hoa rực rỡ ánh đèn…

Bọn trẻ con xóm nghèo trong Trái tim bé bỏng có một trò chơi khá lạ: trồng cây chuối. Chi tiết cùng một lúc bọn trẻ chơi trò này trên cát vào buổi tối có ý nghĩa gì? Anh có thể nói rõ hơn về cảnh này?

Khi nhìn mọi thứ theo chiều thuận, đẹp thì đã quá quen thuộc, không còn gì để mới vì nó chỉ có thế thôi. Tốt nhất là lộn ngược lại để hy vọng đem đến cho người ta một cảm nhận khác, một cảm xúc mới trên cái buồn nản của đời sống tinh thần.

Sự can thiệp về mặt diễn xuất của anh đối với diễn viên có nhiều không?

Tôi luôn cố gắng để họ bộc lộ hết bản năng của mình và chỉ tham gia điều chỉnh để họ thể hiện chính xác và phù hợp hơn.

Hồng Ánh và Lan Hà trước đây từng đóng trong Đời cát, nay cùng trở lại trong Trái tim bé bỏng. Theo anh diễn xuất của họ lần này có gì khác trước?

Cả hai đã nhập vai rất tốt. Tôi thấy Ánh đã có nhiều thay đổi. Và Ánh còn rất nhiều năng lượng để thay đổi hình ảnh của mình, diễn xuất của cô trong phim này chỉ là bước đầu tiên của quá trình thay đổi ấy. Còn Lan Hà, nếu trước đây ở tuổi 12, cô bé nhập vai Danh trong Đời cát hoàn toàn theo bản năng thì giờ đây ở Trái tim bé bỏng, Lan Hà 19 tuổi vẫn bản năng ấy nhưng cùng với sự chững chạc, ý thức về công việc và vai diễn đã thể hiện tốt hơn trong vai Mai.

Anh có thể kể về những khó khăn mà anh gặp phải trong quá trình làm phim?

Chuyện làm phim với kinh phí ít ỏi dường như đã quá quen thuộc đối với hầu hết những nhà làm phim Việt Nam. Đó là cái khó, và khi đã quen rồi thì không cảm thấy khó khăn nữa. Nếu tự nhiên bây giờ có ai cho mấy triệu đô để làm phim thì có khi lại thấy sợ, không biết phải làm thế nào…(cười)

Anh có nghĩ một lúc nào đấy mình sẽ chuyển sang làm phim thị trường?

Nói thế rất khó. Tôi làm phim và muốn khán giả xem. Nhưng đừng bảo nó là phim thương mại hay phim nghệ thuật. Cùng chung một mục đích là hướng đến khán giả nhưng có thể mỗi nhà làm phim chọn cho mình một cách thức thể hiện khác nhau…

Về nhạc trong phim, lý do nào khiến anh mời nhạc sĩ Quốc Trung hợp tác với mình trong bộ phim này?

Trước đây trong các bộ phim của mình tôi thường làm việc với nhạc sĩ Phó Đức Phương và đã rất thành công. Nhạc phim của ông có một đặc trưng rất riêng mà không phải nhạc sĩ nào cũng làm được, đó là khi nhạc phim cất lên, người ta có thể biết đó là phim Việt Nam. Còn lần này, với Trái tim bé bỏng, tôi mời nhạc sĩ Quốc Trung hợp tác cũng hoàn toàn do trực giác. Tôi muốn thay đổi. Âm nhạc của Quốc Trung kết hợp được cả tính dân tộc và hiện đại, đem lại hiệu quả cho hình ảnh tốt. Tôi rất hài lòng với những gì mà Quốc Trung làm được trong bộ phim này.

So với những thành công trước đây trong Đời cát, anh tự đánh giá Trái tim bé bỏng như thế nào? Đến nay khi bộ phim đã hoàn thành,, anh có cảm thấy điều gì nuối tiếc ?

Rất khó để mà đánh giá. Việc đánh giá có lẽ nên để cho khán giả. Chỉ có thể nói rằng so với Đời cát, Trái tim bé bỏng được làm trên một nền tảng khó khăn hơn về kịch bản bởi phim đề cập đến những vấn đề của cuộc sống đương đại chứ không phải vấn đề hậu chiến.


Theo TGDA

pearltran
18-12-2007, 09:25 PM
Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân: Ra mắt bộ phim “Trái tim bé bỏng”

nguồn http://www.cinet.gov.vn
Theo TQ
18/12/2007

“Tôi làm phim này trong trạng thái chênh vênh giữa sự tin tưởng và sự cực đoan của nhiều người”, đạo diễn Nguyễn Thanh Vân đã bộc bạch như vậy tại buổi chiếu ra mắt “Trái tim bé bỏng” - một bộ phim mới của ông về nạn mại dâm.

Có xem “Trái tim bé bỏng” của đạo diễn Nguyễn Thanh Vân mới thấy rằng, đã khá lâu rồi điện ảnh mới lại có một phim khai thác đề tài tệ nạn xã hội lại hấp dẫn và sâu sắc đến thế. Sự góp mặt của “Trái tim bé bỏng” trong dịp Tết chắc chắn sẽ làm phong phú thêm thực đơn giải trí của khán giả yêu điện ảnh.


Đề tài không mới


Một làng quê miền Trung nghèo khó, trò chơi duy nhất mà lũ trẻ có được chỉ là “trồng cây chuối” trên cát trắng mênh mang. Cái nóng của nắng, của cát nơi miền đất ấy được diễn tả bằng hình ảnh cô bé Mai (Lan Hà) tất tưởi chạy bằng “đôi dép” vỏ dừa, ôm bọc kem trong người, về đến nhà cho lũ em thì đã chảy gần hết.

Một miền quê nghèo đến nối những người đàn ông cũng bỏ vợ con mà đi. Một gia đình với người cha lười nhác, thường đánh đập vợ, người mẹ (diễn viên Hồng Ánh thủ vai) sinh chán nản mà uống rượu và hút thuốc…Công việc của lũ trẻ là ngày ngày ra “hôi” những nắm cá mỗi khi tàu về…

Những cô gái tuổi 16, 17 mong ước được ra thành phố học nghề để đổi đời. Có một người đàn bà trong xóm luôn sẵn sàng làm cái việc đưa các cô gái lên thành phố “học may”… Mai đã quyết định lên thành phố khi thấy thằng em không có đôi dép mà đi, khi thấy bát cơm độn sắn mẹ để phần mình bị thằng em véo trộm, khi chị hỏi thì nó giật mình làm rơi xuống đất. Lên thành phố, Mai bị đưa vào nhà chứa, thành gái bán dâm rồi bị AIDS…Trong khi Mai sống đầy tủi nhục thì ở quê, những cô gái khác và em gái Mai lại cũng đang khao khát được lên thành phố… Mai đã phải trở về với mong muốn cái chết được báo trước của mình có thể ngăn cản được cô em. Nhưng Mai đã trở về ngược chiều với chuyến xe đang chở em cô ra thành phố…

Một đề tài không mới, nhưng được thể hiện một cách sinh động và sâu sắc trên điện ảnh thì chưa nhiều nếu không muốn nói là hiếm. Và đến khi được xem “Trái tim bé bỏng” của đạo diễn Nguyễn Thanh Vân mới thấy rằng, đã khá lâu rồi điện ảnh Việt Nam lại có một phim khai thác đề tài tệ nạn xã hội lại hấp dẫn và sâu sắc đến thế.

Phim hay nhờ “tay” đạo diễn?


Không biết với ê-kíp làm phim khác, bộ phim có hay hơn không? Nhưng quả thật, không thể không kể đến diễn xuất đầy nội tâm của bà mẹ trẻ (Hồng Ánh) và Mai (Lan Hà) trong phim. Tôi vẫn thắc mắc có phải với một đề tài không mới này mà bộ phim cần đến một đạo diễn “sở hữu” nhiều giải thưởng như Nguyễn Thanh Vân.

Nguyễn Thanh Vân là đạo diễn đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng khán giả với những bộ phim như Đời cát, Người đàn bà mộng du… Những phim của anh dường như đều chất chứa sự buồn bã, vật lộn của kiếp người. Và lần này, với “Trái tim bé bỏng” cũng không ngoại lệ, không gian mênh mông của những đồng cát miền Trung, không gian mênh mông của biển…nhưng cuộc sống của con người lại tù túng, đơn điệu, càng làm nổi bật thân phận con người nhỏ nhoi.

Phim có nhiều tình tiết đắt giá. Hình ảnh học bơi của thằng em út là một ẩn dụ đầy xúc cảm. Mai buộc dây thừng vào thằng em, bế nó đi đến chỗ nước sâu rồi ném xuống biển, người mẹ ở trên bờ giữ dây để thằng bé tự lặn ngụp trong những đợt sóng dữ dội…Cuộc sống khốn khổ và vất vả vậy đấy!

Hay cảnh Mai lên thành phố, lúc ấy là buổi chiều chạng vạng, nhà cao tầng san sát, Mai được đưa lên phà sang sông, âm thanh vang lên dữ dội và giằng xé… Sự đan cài đầy ẩn ý ấy đã báo trước một tương lai không tốt đẹp gì đang chờ đợi cô.

Không dừng lại ở đó, thân phận con người càng trở nên rẻ mạt hơn khi bị coi là món hàng mua bán. Mai hơi gầy nên chưa làm vừa lòng một tay đại gia sành “chơi”. Hắn bắt mụ Tú Bà phải cân cô lên và sau khi nhìn cân, hắn rút ra tập tiền, ném xuống bàn nói, nửa tháng nữa hắn quay lại, mỗi cân tăng lên được thưởng 3 triệu. Thế là Mai trở thành món đồ quý, cô được cơm bưng nước rót, được thưởng thức của ngon vật lạ…Đây là một chi tiết lạ, không biết có thật trong cuộc sống hay không?! Nếu không có, nghĩa là những gã khách mua dâm chỉ đến xem hàng, ngã giá rồi “mua” là chuyện “xưa như trái đất”. Nếu có, nghĩa là nạn mại dâm đã chuyên nghiệp đến thế và con người đã sa đoạ đến thế?! Những khuôn mặt, những trạng thái của lũ đàn ông “mua” hàng được diễn tả cận cảnh, nếu không khéo, dễ khiến người xem có cảm giác ghê tởm. Nhưng dưới bàn tay của Nguyễn Thanh Vân, chi tiết ấy dường như chỉ làm rõ hơn số phận nghiệt ngã của Mai, của những cô gái trót sa chân vào con đường ấy.

Trái tim bé bỏng- do Hãng Phim truyện Việt Nam sản xuất. Kịch bản phim đã được Tổ chức Sáng kiến phim Toàn cầu trao giải thưởng Sáng kiến phim 2007 với giải thưởng 10.000USD. Trong số 34 kịch bản của 21 nước gửi đến tham dự có 6 kịch bản của 6 nước được giải. Ban Giám khảo của Giải thưởng này gồm 17 nhà đạo diễn tên tuổi của các nước như Trung Quốc, Hunggary. Argentina, Ấn Độ, Tây Ban Nha, Brazin, Canada, Pháp, Đan Mạch, Thái Lan…
Trái tim bé bỏng - do Hãng Phim truyện Việt Nam sản xuất. Kịch bản phim đã được Tổ chức Sáng kiến phim Toàn cầu trao giải thưởng Sáng kiến phim 2007 với giải thưởng 10.000USD. Trong số 34 kịch bản của 21 nước gửi đến tham dự có 6 kịch bản của 6 nước được giải. Ban Giám khảo của Giải thưởng này gồm 17 nhà đạo diễn tên tuổi của các nước như Trung Quốc, Hunggary. Argentina, Ấn Độ, Tây Ban Nha, Brazin, Canada, Pháp, Đan Mạch, Thái Lan…

Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân đã tỏ ý hài lòng khi bộ phim nhận được nhiều lời khen ngợi của giới văn nghệ sĩ trong buổi chiếu ra mắt. Ông bày tỏ: “Tôi làm phim này trong trạng thái chênh vênh giữa sự tin tưởng và sự cực đoan của nhiều người. Nhưng khi làm phim, cả đoàn đã luôn luôn đặt niềm tin vào tôi. Tôi rất cám ơn họ. Rất vui là hãng phim Xanh đã tài trợ cho bộ phim và phim được đi làm hậu kỳ tại Thái Lan…Những hình ảnh cát trắng, trời xanh, sông rộng đối lập với những toà nhà cao tầng vòi vọi…đều rất đẹp và đầy ẩn ý. Quan trọng là các bạn cảm nhận như thế nào!”.

Vâng, quan trọng vẫn là cảm nhận của khán giả. Với riêng tôi, “Trái tim bé bỏng” là một phim hay nữa của Nguyễn Thanh Vân và Hãng phim truyện Việt Nam. Sự góp mặt của “Trái tim bé bỏng” trong dịp Tết chắc chắn sẽ làm phong phú thêm thực đơn giải trí của khán giả yêu điện ảnh.

-Lily-
11-03-2008, 12:12 PM
“Trái tim bé bỏng” đoạt
Cánh diều Bạc

---------------
http://www.sggp.org.vn
HOÀNG THẮNG thực hiện
Thứ ba, 11/03/2008, 00:56 (GMT+7)
--------------------

* Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân: “Chuyển tải một số phận như hàng ngàn số phận”

Tại lễ trao giải Cánh diều 2007, với Trái tim bé bỏng, một lần nữa, tên tuổi của đạo diễn Nguyễn Thanh Vân được xướng lên với giải thưởng Đạo diễn xuất sắc nhất. Không đoạt Cánh diều Vàng như nhiều người trông đợi, bộ phim của anh, ngoài Cánh diều Bạc 1, còn ẵm giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, Âm nhạc xuất sắc nhất và giải Báo chí bình chọn bộ phim truyện nhựa hay nhất. Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân dành cho Báo SGGP cuộc phỏng vấn dưới đây.

* PV: Giải Cánh diều Bạc và giải của Báo chí, anh thích giải thưởng nào hơn?

* Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân: Một câu hỏi khó (cười). Tôi trân trọng các giải thưởng, dù giải của khán giả, của báo chí hay giải của giới chuyên môn…

* Trái tim bé bỏng là hành trình của Mai từ làng cát nghèo ở Quảng Bình ra thành phố học may rồi bị lừa đưa vào lầu xanh. Theo anh, số phận của Mai có tiêu biểu cho số phận các cô gái nông thôn hiện nay?

* Rất, rất nhiều cô Mai là đằng khác. Trong lúc làm hậu kỳ, tôi đọc một bài báo ghi rõ tên tuổi của các em gái ở Ba Đồn (Quảng Bình), đúng quê nhà biên kịch Nguyễn Quang Lập, có hoàn cảnh tương tự Mai. Chuyện các cô gái quê hay bị lừa lọc khi ra thành phố thì nhiều lắm...

* Anh đã chuyển tải những thông điệp của hiện thực khốc liệt và trần trụi đó bằng phong cách phim tài liệu?

* Thật ra, làm phim nhựa mà tải thông tin theo kiểu phim tài liệu thì đòi hỏi phải có nhiều cảm xúc. Có cảm xúc mới có độ sâu sắc, ám ảnh. Nếu chỉ là thông tin bình thường thì phim khó chứa đựng giá trị nghệ thuật. Tôi tin, tôi đã đã có “sức cảm” nào đó để chuyển tải một số phận như hàng ngàn số phận…

* Liệu câu chuyện thời hiện tại này có khiến bộ phim… dễ lạc hậu sau 5-10 năm nữa?

* Bạn cứ tin đi, khoảng cách giàu nghèo và di cư để đổi đời là vấn đề muôn thuở.

* Theo anh, tiết tấu phim có cần đẩy nhanh hơn nữa để phù hợp với sự ào ạt và sôi động của đời sống thị thành cuốn Mai vào dòng thác của số phận?

* Tôi thấy cách thể hiện trên phim phù hợp với đề tài. Cuộc sống vận hành ngày một nhanh hơn. Những sự kiện hay biến cố nối nhau liên tiếp và có khi, những gì xảy ra sau che khuất những gì trước đó… Nhưng tiết tấu nhanh hay chậm còn phụ thuộc vào cảm nhận của mỗi người và tâm lý của họ ở thời điểm ấy. Giang (đạo diễn Nhuệ Giang - vợ đạo diễn Thanh Vân) nói, phim này có sự thay đổi so với các phim trước của tôi vì nhịp dựng phim nhanh hơn. Cách nhìn thời gian trong phim phù hợp với tình cảm của cá nhân tôi đối với nhân vật trong phim.

* Trái tim bé bỏng sử dụng âm nhạc nhẹ nhàng với giai điệu chủ đạo là điệu hò miền Trung. Đây là ý tưởng của anh hay của nhạc sĩ Quốc Trung?

* Tôi với Trung may mắn có điểm nhìn tương đối giống nhau. Tôi nói với Trung là cố gắng tạo sự tương phản giữa cuộc sống hiện tại của Mai và gốc gác miền Trung của cô ấy khi vào Sài Gòn. Trung đưa âm thanh vào phim một cách kín đáo nhưng hiệu quả và thành công này được ghi nhận.

* Đoạt giải Đạo diễn xuất sắc nhất nhưng có người cho rằng anh vẫn chưa mới hơn các phim trước?

* Tôi thích cách làm này vì có cảm giác ngôn ngữ điện ảnh trở thành vũ khí và được phát huy tối đa. Tôi áp dụng thủ pháp tương phản. Mỗi chi tiết và hình ảnh đặt cạnh nhau thì cộng hưởng ý nghĩa và tạo nên giá trị mới. Chẳng hạn, cảnh em trai Mai và cả xóm nghèo ngồi xem biểu diễn thời trang trên ti vi. Em trai gọi “Chị Mai kìa”. Cảnh này tiếp diễn song song với cảnh Mai ra khỏi nhà đi khách. Cảnh Mai nhận tiền của ông già và sau đó là hình ảnh mẹ Mai vác chiếc ti vi đỏ về làng. Phim luôn lặp lại thủ pháp đó.

* Có ý kiến cho rằng, trong không khí của Trái tim bé bỏng, anh đưa vào phim cảnh Mai, cô gái quê ra thành phố tắm khỏa thân và ngồi vuốt ve cơ thể là khiên cưỡng?

* Cảnh này nói lên linh cảm của Mai trước khi bước vào cuộc sống nhầy nhụa và cũng thể hiện tình cảm của những người làm phim trước giờ phút một cô gái chia tay với sự trong trắng…

* Những lần làm phim trước, anh và vợ - đạo diễn Nhuệ Giang - luôn sát cánh bên nhau. Hai người là sự bổ sung giữa mạnh mẽ dâng trào và những ẩn ức sâu sắc kín đáo. Lần này, Nhuệ Giang bận làm phim ở Hà Nội (bộ phim Hậu họa do chị làm đạo diễn đoạt giải Cánh diều Vàng dành cho thể loại phim dài tập) nên Hồng Ánh làm phó đạo diễn. Anh có nghĩ rằng, nếu có vợ ở cạnh thì… phim sẽ hay hơn?

* Chắc hay hơn một chút (cười vui).

* Xin chúc anh tiếp tục thành công!

-Lily-
13-03-2009, 04:18 PM
ĐD Nguyễn Thanh Vân:
Làm phim, không chờ tiền nhà nước!


"Bây giờ các tác giả trẻ muốn nói cái tôi, tưởng đã ra khỏi sự định hướng đó nhưng thưc tế là chưa. Tính tập thể đè nặng còn cái tôi cá nhân vẫn bị coi là cá biệt...", đạo diễn Nguyễn Thanh Vân nói về câu chuyện điện ảnh Việt Nam hiện nay.

Điện ảnh VN - trẻ con hay người lớn?

- Người ta vẫn nói một đất nước hơn 80 triệu dân, có lịch sử phát triển điện ảnh hơn 50 mà đến Cánh diều 2008 chỉ có 6 phim nhựa dự tranh giải điện ảnh của Hội, như vậy nền điện ảnh đó vẫn còn là... đứa trẻ con. Phải chăng đó là chuyện bất thường?

- Chắc chắn là không bình thường. Điều này bắt đầu bị ảnh hưởng bởi cơ chế làm phim.

Mấy năm trước, Cục Điện ảnh giao cho các hãng sản xuất 4,5 phim/năm. Hai năm lại đây, hãng phim nhà nước đưa kịch bản lên, hãng nào có kịch bản được duyệt thì cục mới giao phim về. Các hãng phim truyện VN, Hãng phim truyện 1, Hãng phim Giải Phóng cộng lại được 7, 8 phim; thêm 3, 4 phim của tư nhân thì trung bình có trên dưới 10 phim hàng năm.

Còn nay, các hãng nhà nước có kịch bản tốt thì Cục mới duyệt nên xảy ra trường hợp có năm không tìm ra được kịch bản nào đáng kể hoặc chỉ có một, hai cái. Hiệu ứng rõ ràng là số lượng phim được duyệt ít đi.

Còn ai đó nói nền điện ảnh của chúng ta vẫn như đứa trẻ con chỉ là để cho sướng mồm thôi. Nền điện ảnh của chúng ta là một người lớn như thế nào quan trọng hơn là một đứa trẻ con.

- Nếu sự "sàng lọc" để cho ra lượng ít như vậy thì lẽ thông thường, chất phải tăng. Vậy mà hai mùa Cánh diều liên tiếp, không tìm ra phim nào cả giám khảo và khán giả thấy hài lòng?

- Cái này do con người quyết định. Hiện nay, vẫn những con người đó làm phim; vẫn theo cách dàn trải, cào bằng quen thuộc lâu nay.

- Lực lượng những nhà làm phim, đạo diễn, người viết kịch bản mới đang ngày càng nhiều lên đấy chứ?

- Đang có rất đông người làm phim, có nhiều nhà biên kịch hơn, nhiều nhà đạo diễn hơn, nhưng đó là mặt bằng rộng. Để điện ảnh Hàn Quốc như hôm nay, ngoài chuyện kinh tế phát triển thì họ đã đưa hơn 100 sinh viên trẻ đi học ở Mỹ.

Họ cũng mất đi khoảng 20 người thành danh ở lại, chỉ có gần trăm người trở về và từ gần chục năm trở lại đây, lực lượng đó là trụ cột cho sự phát triển của điện ảnh nước này. Phải có những chính sách, chiến lược và tầm nhìn sâu rộng như thế.

Hiện nay chúng ta có nghĩ đến tương lai nhưng vẫn để thế hệ đã và đang làm phim hiện tại bơi lung tung. Thỉnh thoảng mới có việc thực tập một vài tháng, tham quan nơi này nơi khác làm phim. Tôi vẫn chưa thấy hiệu quả của những chính sách làm phim hiện nay là sẽ tạo ra những phim tốt, kể cả những phim sắp ra đời.

“Làm phim là sự phơi mình trước mọi người qua tác phẩm”

- Cũng như BTC giải Cánh diều, nhiều nhà làm phim, đạo diễn của chúng ta lâu nay quen chọn giải pháp an toàn, hoặc phải "gọt chân cho vừa giày", nên nhiều phim dở ông dở thằng, khó tìm ra cá tính hay sự bứt phá, nổi trội. Cha anh, NSND Hải Ninh, khi phát biểu đã bày tỏ "những người làm phim trẻ hiện nay cần táo bạo hơn nữa". Hay nói như vợ anh, đạo diễn Phạm Nhuệ Giang: "Phim tư nhân thì bát nháo. Phim nhà nước nộp lên Cục điện ảnh thì chỉ thích những kịch bản trong như bi ve, phục vụ tuyên truyền, làm xong cất vào kho". Đó có phải là lý do để thiếu vắng những bộ phim hay, xứng đáng để trao giải vàng?

- Đó là tâm lý cố hữu trong một tổng thể. Chúng tôi vẫn hay nói với nhau bản thân những nghệ sĩ của mình thực ra là tự kiểm soát , thỏa hiệp với chính mình trước. Rất nhiều trường hợp tự "diệt" mình.

Điều này thành một quán tính dài hàng chục năm, là tính định hướng mà quản lý đặt ra. Nghe có vẻ rất chung chung nhưng vô hình lại trở thành cản ngại: cái người ta muốn thì người ta bảo là nằm trong định hướng, và định hướng đó lại là định hướng về đề tài. Đề tài ở đây là về lãnh tụ, về thiếu nhi, về miền núi... chứ người ta không định hướng là tác phẩm hay và nhân bản!

Bản thân tính định hướng theo đề tài như làm về ngàn năm Thăng Long hay về miền núi… như thế đã rất hạn chế sự sáng tạo, khó tạo ra cái hay. Kiểu định hướng về đề tài như vậy vô hình chung còn xuất hiện tính cơ hội của không ít người.

Bây giờ các tác giả trẻ muốn nói cái tôi, tưởng đã ra khỏi sự định hướng đó nhưng thực tế là chưa. Đó là cả một quán tính, cách làm tồn tại từ quá lâu rồi. Tính tập thể đè nặng còn cái tôi cá nhân vẫn bị coi là cá biệt, là lệch lạc.

Với phim tôi làm, điều quan trọng nhất là mình có thực sự rung cảm với câu chuyện, vấn đề mình muốn kể hay không. Mỗi tác giả, nếu thực sự là có phong cách thì nó sẽ bộc lộ nguyên vẹn trong tác phẩm của mình, dù câu chuyện trong phim diễn ra trong thời gian, không gian nào. Làm phim là sự phơi mình trước mọi người qua tác phẩm.

- Anh có nghĩ, bây giờ có hàng trăm triệu USD đưa ra chúng ta cũng không có phim đẳng cấp thế giới?

- Ngay bây giờ đưa ra số tiền lớn như thế thì nó giống như thế này: Một gia đình với mức lương tầm hai triệu, bao năm quen với món ăn đơn giản như đậu rán, rau muống luộc. Bỗng một ngày đẹp trời đưa cho người ta hàng chục triệu nói anh hãy làm món đặc sản đi thì liệu người đầu bếp của gia đình đó có kịp chuẩn bị món đặc sản đó ngay lập tức dù đã sẵn tiền để làm nó? Đơn giản là người ta chưa biết thế nào là đặc sản, là ngon, chưa có sự chuẩn bị để làm ra món đặc sản ấy.

Điện ảnh cũng vậy thôi. Người ta biết chắc được cái nào là ngon trong khoảng tiền một, hai triệu ấy, với thứ đã quen thuộc với người ta trong hàng chục năm trời. Chưa có sự chuẩn bị đầy đủ, chưa làm món ngon khác thì giao cho họ số tiền khổng lồ chắc chắn cũng chỉ tiêu phung phí mà thôi!

- Nhìn thực tế hơn thì chúng ta vẫn cần tạo ra những món ăn dân dã hấp dẫn mọi người bên cạnh sơn hào hải vị, tức là có tác phẩm dù nhỏ nhưng hay, có bản sắc, phong cách của mình hơn là hoành tráng mà khoa trương, thiếu chiều sâu. Điện ảnh Iran đã có những bộ phim có bản sắc, gây tiếng vang, dù kinh phí thấp. Oscar vừa rồi vinh danh phim "Slumdog millionaire" (Triệu phú khu ổ chuột) của nhà làm phim độc lập. Hay Trung Quốc có điều kiện làm những phim hoành tráng 80 triệu USD như “Đại chiến Xích Bích” nhưng vẫn có những phim gây tiếng vang không kém như "Xe đạp Bắc Kinh" với câu chuyện từ đầu đến cuối chỉ xoay quanh một chiếc xe đạp. Điều này có trái ngược với điều anh vừa nói?
- Ý tôi là chúng ta nên làm phim theo hướng tiền vừa phải thôi nhưng đạt đến cái tinh xảo và riêng biệt. Chứ bây giờ có 200, 300 triệu USD cũng không chắc đã có tác phẩm đỉnh cao đâu. Lựa chọn con đường này cũng là vấn đề quan trọng.

Từ cách đây hơn chục năm, khi chúng tôi ngồi nói chuyện trước cổng hãng phim truyện VN số 4 Thụy Khuê cũng có đặt ra câu hỏi: "Cho ông 200 triệu ông có làm được phim như thế hay không?". Anh Đỗ Minh Tuấn bảo "Tôi làm được!". Mọi người lắc đầu bảo "Anh không thể làm được!". Anh Tuấn nói: "Với số tiền đó tôi có thể dựng một con phố!".

Đấy, tư duy như thế là đơn giản, sai. Tức là tìm cách tiêu tiền, cho số tiền hút đi mà không phải là sử dụng nó một cách hữu ích. Đôi khi, chẳng cần dựng một con phố mà chỉ dựng một căn buồng người ta vẫn có thể tiêu 200 triệu. Vấn đề là phố như thế nào, buồng như thế nào.

- Cha anh - NSND Hải Ninh chọn cách làm phim khai thác những đề tài "vĩ mô", hoành tráng, có tính biểu tượng cho cả thời kỳ, thời đại, còn anh thì ngược lại, tập trung đi sâu khai thác những góc khuất số phận của từng con người nhỏ bé. Đó có phải là sự khác biệt của phong cách điện ảnh giữa anh và bố anh?
- Đúng là người ta nhận ra sự khác biệt giữa hai bố con tôi trong điện ảnh là như vậy.

- Trong thời hiện đại ngày hôm nay, vấn đề "vĩ mô" hay thân phận con người đơn lẻ thôi thúc người làm phim như anh nhiều hơn?

- Riêng chuyện khai thác những vấn đề về số phận con người là sự lựa chọn của cá nhân tôi. Còn thực ra, cuộc sống bây giờ cần đến cả hai hướng khai thác đó. Vấn đề là để đi theo hướng nào thì phải có cảm hứng cá nhân với từng vấn đề đó.

Ví dụ, không ai bảo không cần có những phim như về lãnh tụ Indira Gandhi chẳng hạn. Cuộc đời vẫn phải có những phim lớn, có tính tôn vinh như vậy. Vĩ nhân cũng có nhiều điều để khai thác lắm, nhưng hãy khai thác yếu tố con người trong vĩ nhân.

Để trở thành vĩ nhân thì trước hết họ là con người kiệt xuất. Vấn đề là làm cái gì thì tới nơi tới chốn cái đó. Riêng để làm "vĩ mô" thì chắc chắn phải kèm theo rất nhiều tiền, có công nghệ tiên tiến. Chúng ta cũng không nên chỉ có một món ăn trong thực đơn điện ảnh của đất nước.

"Lúc này tôi khó ngồi yên được"

- Có những ý kiến cho rằng nhà nước nên rút bớt sự đầu tư vào điện ảnh mà tập trung để các hãng phim tư nhân phát triển? Cũng như giải thưởng Cánh diều, phải thu hút sự tham gia của tư nhân vào khâu tổ chức, để công tác xã hội hóa sát thực hơn, đời sống điện ảnh năng động?

- Thực ra mỗi người đều có cơ hội tìm kiếm sự hỗ trợ của tư nhân cho dự án của mình, chứ có ai ngăn đâu. Ở thời điểm hiện tại, nếu không có sự hỗ trợ nhà nước thì chúng ta chưa chuẩn bị được cho việc đó. Cụ thể, hiện nay những phim nhà nước là những phim mang hinh ảnh VN đến quốc tế.

Nhưng bây giờ nếu không có những phim như “Đời cát”, “Mùa ổi”, “Bến không chồng”... thì hình dung một ngày khán giả chỉ xem “Nụ hôn thần chết” hay “Đẹp từng centimet” thì bạn thấy được không, thậm chí còn bi thảm hơn. Qua gương mặt điện ảnh VN người ta còn thấy xã hội VN; với các tác phẩm điện ảnh như thế thì hình ảnh VN sẽ thế nào trong con mắt thế giới?

- Các nhà sản xuất phim tư nhân cũng đang lấy ngắn nuôi dài. Họ cần tạo ra những bộ phim có khả năng kéo khán giả đông đảo tới rạp, tạo doanh thu rồi song song hoặc dần hướng đến những bộ phim có tính nghệ thuật cao hơn hay đạt cả hai yếu tố nghệ thuật và thương mại? Như tôi được biết, trong năm 2009, Thiên Ngân đưa vào sản xuất hai phim, một phim giải trí và một phim nghệ thuật cho Tết là “Nhật ký Bạch Tuyết” của đạo diễn Nguyễn Quang Dũng và “Khi yêu đừng quay đầu lạI” của đạo diễn Nguyễn Võ Nghiêm Minh, đã quen thuộc với "Mùa len trâu" về vùng đất Nam Bộ...

- Đó cũng là cách đi của hãng phim nhỏ và trung bình. Tức là họ sẵn sàng làm 8, 9 phim giải trí, phải hút được đông khách để nuôi một phim nghệ thuật. Và phim nghệ thuật đó phải đạt mục đích là giành một giải quốc tế để có thương hiệu. Sau đó, họ sẽ thu hút được đầu tư từ các nơi khác, và rồi sẽ tạo ra những bộ phim ăn khách khác để nuôi điện ảnh. Cách làm đó cũng đúng thôi.

Dù có làm phim nghệ thuật đến mấy, tích lũy được kinh nghiệm, công nghệ làm phim, thì tôi tin chắc chắn rằng tư nhân sẽ không bao giờ làm những phim về lãnh tụ, về chiến tranh cách mạng, Điện Biên Phủ chẳng hạn... Lúc đó dù hay dở thế nào thì cũng vắng hẳn một mảng mà nhà nước cần để quảng bá.

Còn phim "Huyền thoại bất tử" không hề hiền hay chậm buồn, nó có những pha hành động rất dữ dội, chưa kể đã bị hạn chế bớt, để thu hút khán giả bên cạnh phần đầu phim nói về tình mẫu tử. Phim đó có tính "lưỡng phân" là ở chỗ đó nên đã không tạo nên sự đồng nhất.

- Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân đang làm gì?

- Tôi đang triển khai làm phim truyền hình 30 tập "Lều chõng" dựa theo truyện của Ngô Tất Tố. Ngoài ra đang tìm đầu tư cho một kịch bản phim nhựa. Lúc này tôi khó ngồi yên được. Nghề nghiệp, cuộc sống, thực tế nền điện ảnh và xã hội thôi thúc tôi muốn làm việc nhiều hơn nữa.

Cũng như bạn nói về tư nhân người ta đang làm phim, lấy những tác phẩm khác để nuôi các tác phẩm nghệ thuật thì tôi cũng vậy, qua những phim truyền hình sẽ hỗ trợ tôi trong cuộc sống để quay lại với phim nhựa. Phim điện ảnh sắp tới tôi sẽ chuyển hướng sẽ tìm kiếm đầu tư từ bên ngoài chứ không dựa vào tiền đầu tư từ nhà nước. Với tôi, đồng tiền của nhà nước hay tư nhân vẫn là đồng tiền mình đưa vào sản xuất, điều quan trọng là tạo ra kết quả cuối cùng là bộ phim tốt như thôi thúc của sự "độc lập" từ chính mình.

- Anh có nghĩ rằng khi những nhà làm phim VN thành công với những bộ phim mà người ta tự thân tự lực lo kịch bản, huy động vốn, tự bỏ tiền túi ra làm thì sẽ làm lay động ít nhiều đến những nhà làm phim chỉ chờ sự rót tiền của nhà nước, và điều ấy có thể góp phần làm thay đổi ít nhiều bộ mặt của điện ảnh nước nhà?

- Xu hướng phim tác giả hiện nay đang thắng thế và điều bạn nói là đúng. Tôi cũng hy vọng sẽ là như thế!

- Cảm ơn đạo diễn Nguyễn Thanh Vân đã nhiệt tình trao đổi!



Theo Bùi Dũng
Thứ năm, 12/3/2009, 10:49 GMT+7
http://tintuconline.com.vn/vn/vanhoa/251326/